onderzoeker

Een belangrijk deel van mijn onderzoek werd verricht vanuit een ruimte van één kubieke meter: een meter lang, een meter breed en een meter hoog. Dat was de waarnemingshut. Ik was etholoog en keek naar het gedrag van vogels, eerst kemphanen, later meeuwen. Vanuit de hut zag ik wat die vogels deden. De vogels lieten zich nauwelijks beïnvloeden door de persoon die binnen zat, al schreeuwde die soms als een voetbalverslaggever om zijn waarnemingen op een cassetterecorder in te spreken.

Natuurlijk was er meer dan een waarnemingsruimte. De gegevens moesten ook worden uitgewerkt. Het was in die tijd nog niet mogelijk om dat automatisch te doen. Ingesproken waarnemingen moesten worden uitgeschreven. Vervolgens werden daar allerlei analyses op los gelaten. In een heel laat stadium kwam er ook wel eens een computer aan te pas, maar daarvoor moest je dan weer naar het rekencentrum van de universiteit.

Soms was het mogelijk om kleine experimenten te doen. Bij de meeuwen werden bijvoorbeeld veel proeven gedaan met namaakeieren op de nestrand. Onderzocht werd dan welke kenmerken van dat ei belangrijk waren voor de meeuw.

Soms waren de vogels zo actief dat er veel details verloren zouden gaan in een ooggetuigenverslag. Dan werd er gefilmd, eerst gebeurde dat nog op celluloid, maar later met video. Je moest nogal vaardig zijn als troubleshooter als je in het veld zat. Het kon er koud en vochtig zijn. De kans was dan groot dat de recorder ging sputteren. Voor (doorgaans succesvolle) noodreparaties aan het apparaat had ik meestal alleen een zakmes bij me.

Overigens, onderzoek is niet alleen waarnemen en analyseren. Ook het maken van een cursus voor de Open Universiteit vergt veel en grondig onderzoek, niet alleen over de didactische vorm, maar natuurlijk ook over de inhoud. Dat besef is helaas nauwelijks doorgedrongen in wetenschappelijke kringen. In ieder geval heb ik niet verleerd om algemeen erkend wetenschappelijk onderzoek te doen. Na 25 jaar onderwijs, 69 jaar oud, ben ik weer soepeltjes in het 'echte' onderzoek gerold.  

 

contact via e-mail: johan-van-rhijn@wxs.nl